Maaş Hesaplama

Brütten nete maaş hesaplaması yaparken birtakım vergiler ve kesintiler göz önünde bulundurulmalıdır. En basit hâliyle brütten nete hesaplama formülü şöyledir:

Net maaş = Brüt maaş - (SGK primi + işsizlik sigortası primi + gelir vergisi + damga vergisi)

Bir çalışanın 35.200 TL brüt maaş aldığını varsayalım. Bu durumda ücret, çalışanın eline geçmeden önce, şu yasal kesintiler uygulanır:

• SGK Primi (%14): 4928 TL
• İşsizlik sigortası (%1): 352 TL
• Gelir vergisi: 1.172,30 TL
• Damga vergisi: 69,79 TL

Yukarıdaki bilgilere göre toplam kesinti tutarı 6.522,09 ve net maaş da 28.677,91 olarak hesaplanır. Elbette vergi dilimlerine göre farklı matrahlar uygulanabileceğini de unutmamalısınız.

Brüt maaş, çalışanın kesintiler yapılmadan önceki toplam maaşıdır. Net maaş ise bu kesintilerden sonra ele geçen tutardır. Aradaki farkı yasal kesintiler oluşturur. Yani maaşınızın bir kısmı sosyal güvenlik ve vergi gibi yasal sorumluluklar için ayrılır. Ayrıca brüt maaş içerisine işverenin ödemekle mükellef olduğu rakamlar da dâhildir ve bunlar ay ay değişiklik gösterebilir. Buna rağmen net maaşta zam olmadığı müddetçe herhangi bir değişiklik olmaz. Brütten nete ücret hesaplamasında bu iki kavram arasındaki farkı bilmek, maaş bordrosu gibi belgelerinizi daha iyi yorumlamanıza ve plan yapmanıza yardımcı olur.

Maaşınızın net oranını etkileyen çeşitli vergiler ve kesintiler, sosyal güvenlikten tutun da vergi sistemine kadar pek çok önemli hizmetin temelini oluşturur. Maaş detaylarınızı ve kesintilerinizi bilmek, gelir yönetiminde size büyük avantaj sağlar. Net maaş tutarını ortaya seren bütün kesintiler şöyle sıralanır:

• SGK Primi (%14): Çalışanın sosyal güvenlik hizmetlerinden faydalanmasını mümkün kılar.
• İşsizlik Sigortası Primi (%1): Personelin işsiz kalması durumunda güvence sunar.
• Gelir Vergisi: Vergi dilimine göre değişir. Gelir arttıkça vergi oranı da yükselir.
• Damga Vergisi: Resmî işlemler için alınır.

Sıralı kesintiler, brütten nete çevirme işlemlerinde göz önünde bulundurulur. Bütün bunların yanı sıra, gelir ve damga vergisinde dikkate alınması gereken bir diğer hususun asgari ücret vergi sıfırlaması olduğunu da belirtelim.

1 Ocak 2022 tarihinde verilen bir kararla asgari ücret, vergi dışı bırakılmıştır. Bu uygulama çerçevesinde asgari ücret alan çalışanlar, vergi dilimine girmez. Asgari ücretin üzerinde maaş alanların ücretlerinin asgari ücret matrahı kadarlık kısmı da bu iki vergi türünden istisna edilir.

Çalışanın medeni durumuna ve çocuk sayısına göre belirlenen bir vergi indirim türü olan asgari geçim indirim (AGİ), 2008 yılında yürürlüğe girmiştir. AGİ, brüt maaştan yapılan gelir vergisi kesintisini azaltarak net maaşı artırır. Ancak 2022 yılında yapılan düzenlemeyle asgari ücret üzerindeki gelir ve damga vergisi kaldırıldığından, AGİ uygulaması da fiilen sona ermiştir. Dolayısıyla brütten nete ücret hesaplamasında asgari geçim indirimi dikkate alınmaz.